Być jak mężczyzna
1 października 2007, 10:05Mózgi kobiet i mężczyzn wyspecjalizowały się w różnych zadaniach. Można więc sobie wyobrazić zdumienie naukowców z Uniwersytetu w Toronto, którzy zauważyli, że różnice w zakresie wykonania zadań wymagających zdolności przestrzennych zanikają, gdy obie płci pograją najpierw przez kilka godzin w gry wideo.
Zaskakujące odkrycie w Bawarii. Rzymski kurhan-cenotaf
20 października 2025, 12:05Jesienią ubiegłego roku w północno-wschodniej części miejscowości Wolkertshofen rozpoczęto budowę zbiornika retencyjnego wód opadowych. Jako że okolice te są znane z osadnictwa sięgającego tysiącleci – od neolitu, przez okres rzymski po wczesne średniowiecze – prace były nadzorowane przez archeologów. Początkowo robotnicy trafiali na przedmioty, których się spodziewano – ślady po prehistorycznym osadnictwie i ceramikę. Jednak w pewnym momencie zauważono coś nieoczekiwanego, masywne kamienne fundamenty, tworzące okrąg o średnicy około 12 metrów.
Jeden maleńki guziczek
13 grudnia 2007, 12:31Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine zidentyfikowali pojedynczy aminokwas, odpowiadający za włączanie i wyłączanie genów regulujących zegar biologiczny (Nature).
Nowe możliwości biotechnologii: białka korzystające z mechaniki kwantowej
21 stycznia 2026, 15:54Naukowcy z Wydziału Nauk Inżynieryjnych University of Oxford jako pierwsi wykazali, że możliwe jest zaprojektowanie białek wewnątrz których zostają przeprowadzone procesy z dziedziny mechaniki kwantowej. Odkrycie to otwiera drogę rozwoju biotechnologii wykorzystującej zjawiska kwantowe. Naukowcy z Oksfordu stworzyli nową klasę molekuł, które nazwali magnetoczułymi białkami fluorescencyjnymi (MFPs, magneto-sensitive fluorescent proteins). Białka te, poddane oddziaływaniu światła o odpowiedniej długości fali, wchodzą w interakcje z polami magnetycznymi i falami radiowymi, a w ich wnętrzu zachodzą procesy z dziedziny mechaniki kwantowej.
Gekobandaż
19 lutego 2008, 16:50Odtwarzając właściwości stóp gekona, naukowcy amerykańscy opracowali wodoodporny, doskonale przylegający do tkanek bandaż. Przyda się on chirurgom oraz do opatrywania ran.
Przez dwa wieki piękna mapa z Indii leżała nierozpoznana w archiwum Royal Geographical Society
3 lipca 2026, 13:15Piękny papierowy zwój przez sto osiemdziesiąt dziewięć lat leżał w zbiorach Royal Geographical Society. Szeroki na dwadzieścia pięć centymetrów, ozdobiony wizerunkami statków i budowli sakralnych, uchodził za ładną, egzotyczną, ale naukowo drugorzędną osobliwość. Badacze, którzy zajmowali się nim w 1947, 1987, 2002, 2012 i 2022 roku, byli zgodni, że mapa nie zawiera danych o szerokości ani długości geograficznej, a fakt, że nie oddaje prawdziwego kąta przebiegu linii brzegowej Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej względem stron świata, traktowali jako jej słabość. Właśnie dowiedzieliśmy się, że się mylili.
Ile wody za energię?
18 kwietnia 2008, 10:49Naukowcy z Virgina Polytechnic Institute i Virginia State University opublikowali statystyki pokazujące, jak wiele wody trzeba zużyć, by wyprodukować i dostarczyć różne rodzaje energii. Wynika z nich, że jeśli przez cały rok, po 12 godzin każdego dnia, będziemy palili 60-watową żarówkę, to zużyjemy w ciągu roku niemal 23 000 litrów wody.
Sposób na nowe mięśnie
23 czerwca 2008, 12:26Na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley naukowcy zmusili komórki macierzyste w starszych tkankach do wytwarzania nowych włókien mięśniowych. Odradzanie odbywa się niemal tak efektywnie jak w przypadku młodych komórek macierzystych. W przyszłości metoda może być wykorzystana do leczenia choroby Parkinsona czy Alzheimera. Można będzie jej też użyć do powstrzymania związanego z wiekiem zaniku mięśni.
Choroba na szalce
8 sierpnia 2008, 11:04Badacze z kilku amerykańskich uczelni, m.in. Harvard Stem Cell Institute, twierdzą, że udało im się zapoczątkować erę badania setek chorób w szalkach Petriego. Pobrali oni komórki od osób z 10 poważnymi chorobami i przeprogramowali je, uzyskując 20 linii indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych (iPS, ang. induced pluripotent stem cells).
Pan lub pani, nie słoneczko
9 października 2008, 08:47Profesor Becca Levy z Yale University udowadnia, że mówienie do starszych osób jak do dzieci może szkodzić ich zdrowiu, a nawet skracać życie (The American Journal of Alzheimer's Disease and Other Dementias).
